Tom III - Kalendarium i Bibliografia

Podsumowanie sezonów 1945–1959

1945 Rozgrywki regionalne Odbudowa klubu, awans do klasy A

1946 Klasa A 4. miejsce

1947 Klasa A / eliminacje Mistrzostwo okręgu, 4. miejsce w finałowej grupie eliminacji

1948 I liga 14. miejsce, spadek

1949 II liga, grupa północna 7. miejsce

1950 II liga, grupa zachodnia 5. miejsce

1951 II liga, grupa B 4. miejsce

1952 II liga, grupa B 4. miejsce, przegrany baraż, spadek

1953 III liga, grupa VIII 9. lub 8. miejsce — rozbieżność

1954 III liga, grupa VIII Spadek do klasy A; 9. lub 10. miejsce według różnych zestawień

1955 Klasa A 8. lub 9. miejsce — rozbieżność

1956 Klasa A 4. miejsce

1957 Klasa A 3. miejsce

1958 Klasa A 1. miejsce, awans do III ligi

1959 III liga, okręg łódzki

2. miejsce

Rekonstrukcja na podstawie historii sezonów WidzewToMy, bazy Widzewlodz.info i porównawczych zestawień historycznych. Dla lat 1953–1955 wymagane jest uzgodnienie tabel końcowych.

Najważniejsi ludzie tomu III

Mieczysław Kotarski

Organizator konspiracyjnej działalności młodzieżowej na Widzewie. Twórca Orląt Widzewa, łączący tajne nauczanie z treningami piłkarskimi. Jego działalność została opisana w badaniach Piotra Kędzi.

Wacław Zatke

Działacz związany z awansem Widzewa do pierwszej ligi w 1948 roku. Odegrał ważną rolę podczas rozstrzygania składu reorganizowanych rozgrywek krajowych.

Bolesław Fornalczyk

Zdobywca pierwszej bramki Widzewa na najwyższym szczeblu rozgrywkowym, 14 marca 1948 roku. Jedna z kluczowych postaci drużyny z tego sezonu.

Zygmunt Otto

Trener Widzewa w historycznym debiucie pierwszoligowym. Przygotowywał drużynę w krótkim okresie po decyzji o rozszerzeniu ligi.

Józef Doryń

Prezes wybrany w 1955 roku, związany z odbudową organizacyjną klubu. Pozostał u steru Widzewa do 1969 roku.

Kazimierz Radwański

Trener zespołu, który awansował do III ligi w 1958 roku i zajął drugie miejsce na tym szczeblu w roku następnym.

Bibliografia tomu III

Opracowania naukowe

1. Piotr Kędzia, Sport w Polsce międzywojennej. Działalność oświatowa stowarzyszeń sportowych w Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020. Fragment dotyczący konspiracyjnego sportu na Widzewie opublikowano w Histmag.org.

2. Julian Jaroszewski, Stalinizacja sportu w województwie łódzkim w latach 1949–1956, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna”, tom XVII, 2018, nr 2, s. 85–100. Pełny tekst naukowy.

3. Julian Jaroszewski, Przemiany w sporcie łódzkim po 1956 r., „Physical Education, Sport and Health Culture in Modern Society”, nr 2 (50), 2020, s. 44–52. Publikacja naukowa.

4. Opracowanie dotyczące rywalizacji Widzewa z klubami częstochowskimi w XX wieku, zawierające aneks z dokumentacją spotkań i bibliografią historycznej prasy. Dokument PDF. Dostęp do pełnego pliku był ograniczony, wykorzystano dostępny fragment indeksu źródła.

Archiwa i kroniki klubowe

5. WidzewToMy, Historyczny debiut RTS Widzew w pierwszej lidze. Artykuł historyczny.

6. WidzewToMy, 70 lat temu Widzew zadebiutował w I lidze, 14 marca 2018. Relacja historyczna.

7. WidzewToMy, Po spadku z ekstraklasy w 1948 r., 17 grudnia 2009. Kronika lat 1949–1969.

8. WidzewToMy, Sezon po sezonie, historyczne zestawienie ligowe. Historia występów.

9. Widzewlodz.info, baza historycznych spotkań, trenerów, piłkarzy i wyników z lat 1947–1959. Sezon 1959.

10. Lech Poznań, Od Widzewa się zaczęło, opracowanie dotyczące pierwszego meczu ligowego 14 marca 1948 roku. Otwórz artykuł.

11. „Głos Wielkopolski”, numer 74 z 15 marca 1948 roku, relacja z Widzew – ZZK Poznań 4:3. Archiwalny numer gazety.

12. Widzew Łódź, Historia stadionu, opracowanie dotyczące przejęcia terenów WiMy i rozbudowy kompleksu. Historia obiektów RTS.

Wskazane archiwalia wymagające bezpośredniej kwerendy

13. Archiwum Państwowe w Łodzi, sygnatura 865, dokumentacja Robotniczego Towarzystwa Sportowego Widzew z lat 1957–1964, zawierająca statuty, protokoły posiedzeń i korespondencję. Istnienie jednostki potwierdza bibliografia opracowania Juliana Jaroszewskiego.

14. Archiwum Państwowe w Łodzi, materiały dotyczące działalności łódzkich instytucji kultury fizycznej w latach 1953–1959, wskazane w artykule Juliana Jaroszewskiego.

Zakończenie tomu III

Historia Widzewa od 1939 do 1959 roku była historią trzech odmiennych walk.

Pierwszą była walka o zachowanie tradycji w latach niemieckiej okupacji. Mieczysław Kotarski i inni działacze podejmowali działalność sportową w warunkach, w których polskie stowarzyszenia zostały zdelegalizowane.

Drugą była walka o miejsce na piłkarskiej mapie kraju. Widzew zdołał odrodzić się po wojnie i w 1948 roku wystąpił po raz pierwszy w najwyższej klasie rozgrywkowej. Ten historyczny awans nie przełożył się jednak na trwałe miejsce w elicie.

Trzecią była walka o własną tożsamość. Reformy stalinowskie zmieniły struktury, nazwy i zasady funkcjonowania klubów. Późniejsze odrodzenie samodzielnego Widzewa wymagało zaangażowania ludzi, którzy pamiętali jego wcześniejsze tradycje.

Pod koniec 1959 roku Widzew nadal pozostawał na trzecim szczeblu rozgrywek. Posiadał jednak odbudowane kierownictwo, rozwijającą się infrastrukturę i zespół należący do czołówki lokalnej ligi.

Nie był jeszcze wielkim klubem, ale przetrwał okres, w którym jego dalsze istnienie i niezależność organizacyjna były zagrożone.